САФ ӨНЕРДІ САҚТАЙ БІЛЕЙІК

       Қазақ мәдениеті – ғасырлар бойы қалыптасқан рухани қазына. Оның ішінде салт-дәстүрлер, әдет-ғұрыптар, фольклор, музыкалық өнер, бейнелеу өнері, ұлттық ойындар мен қолөнер бар. Қазақ халқының мәдениеті – ата-бабадан мұра болып қалған баға жетпес құндылық. Дегенмен, заман өзгерген сайын ұлттық мәдениеттің сақталуы мен оның келер ұрпаққа жеткізілуі маңызды мәселеге айналуда.

       Қазақ мәдениетін сақтаудың басты жолы – ұлттық сана-сезімді нығайту. Жастардың бойында ұлттық құндылықтарға деген құрмет пен қызығушылықты ояту – ең маңызды міндеттердің бірі. Ол үшін отбасы тәрбиесі, мектеп бағдарламалары, қоғамдық шаралар мен бұқаралық ақпарат құралдарының ықпалы зор. Ұлттық мәдениетті сақтау тек мемлекет пен жеке тұлғалардың ғана емес, бүкіл қоғамның жауапкершілігі болуы керек.

      Бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілер – ұлттық мәдениетті насихаттаудың тиімді құралдарының бірі. Қазіргі таңда интернет, телеарналар, радио мен әлеуметтік желілер арқылы қазақтың дәстүрін, өнерін, мәдениетін кеңінен танытуға мүмкіндік мол. Дегенмен, шетелдік мәдениеттің ықпалының күшеюі ұлттық мәдениеттің көлеңкеде қалу қаупін тудырып отыр. Осы себепті отандық ақпарат құралдары қазақтың төл мәдениетін көбірек дәріптеуі тиіс.

         Мемлекеттік деңгейде ұлттық мәдениетті қолдау үшін арнайы бағдарламалар қабылданып, мәдени мұраларды қорғау жұмыстары жүргізілуде. «Мәдени мұра», «Рухани жаңғыру», «Ұлы даланың жеті қыры» сияқты бағдарламалар аясында қазақтың дәстүрлі мәдениетін жаңғыртуға бағытталған шаралар қолға алынды. Бұл бағдарламалардың басты мақсаты – қазақ халқының рухани құндылықтарын сақтау, дамыту және келер ұрпаққа жеткізу.

           Ұлттық мәдениетті сақтау мен насихаттаудың тағы бір жолы – халықаралық деңгейде таныту. Қазақ мәдениетін әлемге таныстыру үшін ұлттық өнерпаздардың шетелдерде өнер көрсетуі, ұлттық бұйымдардың халықаралық көрмелерде насихатталуы, қазақ тіліндегі шығармалардың аударылып, әлемдік деңгейде жариялануы маңызды. Бұл жұмыстар қазақ мәдениетінің жаһандық кеңістікте өз орнын табуына ықпал етеді. Ұлттық мәдениетті сақтау мен дамыту – тек өткенді құрметтеу ғана емес, сонымен қатар оны жаңа заман ағымына бейімдеп, болашақ ұрпаққа жеткізу міндеті. Қазіргі уақытта бұл мәселенің маңыздылығы арта түсуде, өйткені жаһандану үдерісі әр ұлттың өзіндік ерекшелігін сақтап қалуына үлкен сын болып отыр.

        Ұлттық тағам мәдениеті де қазақ халқының маңызды ерекшеліктерінің бірі. Дәстүрлі қазақ тағамдары – ұлттың өмір салты мен тарихының көрінісі. Бешбармақ, қазы-қарта, жал-жая, бауырсақ, құрт сияқты ұлттық тағамдар қазақ мәдениетінің ажырамас бөлігі.

         Қазақ әдебиеті мен фольклоры – ұлттық мәдениеттің негіздерінің бірі. Халық ауыз әдебиеті ғасырлар бойы ұрпақтан-ұрпаққа беріліп, қазақтың тарихы мен өмірін бейнелейтін маңызды мұра болып қалуда. Батырлар жыры, ертегілер, аңыз-әңгімелер мен шешендік сөздер халқымыздың дүниетанымын көрсетеді. Алайда, бүгінгі жастардың арасында халық ауыз әдебиетіне деген қызығушылық төмендеп барады. Осы орайда, мектеп бағдарламасына қазақ фольклоры бойынша тереңдетілген курстар енгізу, балаларға арналған анимациялық фильмдер, әдеби шығармалар негізінде жасалған заманауи өнімдер жасау маңызды қадамдардың бірі болар еді.

          Қазақ ұлттық мәдениетін әлемге таныту да маңызды міндеттердің бірі. Бүгінде көптеген елдер өз мәдениетін халықаралық деңгейде насихаттауға ерекше көңіл бөлуде. Қазақстанның да бұл бағытта өзіндік стратегиясы болуы қажет. Мысалы, шетелде қазақ мәдениеті мен өнерін дәріптейтін орталықтар ашу, халықаралық фестивальдерге қатысу, ұлттық көрмелер ұйымдастыру ұлттық мәдениетіміздің әлемдік аренада танылуына ықпал етеді.

         Ұлттық киім мәдениеті де қазақ халқының ерекшелігін айқындайтын маңызды құндылық. Кезінде күнделікті өмірде кеңінен қолданылған шапан, кимешек, сәукеле, тұмақ сияқты ұлттық киім түрлері қазір тек этнографиялық көрмелерде ғана кездеседі. Дизайнерлер заманауи стильде ұлттық нақыштағы киім үлгілерін жасап, оны күнделікті өмірге енгізу арқылы қазақ киім мәдениетін қайта жаңғыртуға болады.